Marsala wijn uit Sicilië

Hoewel de Siciliaanse wijngaarden hoofdzakelijk smakelijke rode en witte tafelwijnen opleveren is een stadje in het westen van het eiland onlosmakelijk verbonden met een bijzondere rijke en complexe versterkte wijn die dezelfde naam draagt als de stad: Marsala.

Reeds in de achtste eeuw stichtten de Feniciërs de stad Mozia in de lagune. Nadat deze stad werd vernietigd door Dionysius van Syracuse, richtten de vluchtelingen de stad Lilybaeum op, later een belangrijke Carthaagse militaire basis. Na de Romeinse overheersing werd de stad nog ingenomen door de Vandalen en de Byzantijnen maar het waren de Arabieren die de stad de naam MarsaAllah (haven van Allah) noemden. De stad floreerde in de middeleeuwen als handelscentrum. De Noormannen bouwden een kasteel, kerken en kloosters.

De traditie wil dat in 1773 een zekere John Woodhouse, een Engelse koopman, de lokale wijn (her)ontdekte en besloot die te verschepen naar Engeland waar deze zeer in de smaak viel. Toch blijkt al uit geschriften van Plinius de Oudere dat de wijn uit Marsala ook door de Oude Romeinen bijzonder gewaardeerd werd. John Woodhouse was zeker niet de eerste die wijn verscheepte naar het vasteland want uit reisdocumenten blijkt dat tussen 1600 en 1608 onze eigen Pieter Paul Rubens gek was op deze wijn en Marsala meebracht naar Antwerpen!

Nu is het wel zeker dat de typische smaak van de Marsalawijn zoals we die nu kennen door John Woodhouse werd bepaald. Hij besloot immers om brandewijn toe te voegen om zo de wijn beter bestand te maken tegen de lange reis per schip naar Engeland. Deze techniek had hij immers geleerd in het Spaanse Malaga waar hij de wijnproductie had bestudeerd. Toen zijn schip aanmeerde, bleken de Britten echt gek op het portdrankje, zodanig zelfs dat hij besloot om zich in Marsala te vestigen en een handel in wijn op touw te zetten. Een handel met Engeland wel te verstaan. Samen met zijn broers kocht hij wijngaarden en wijnhuizen op in de regio rond Marsala en besloten ze de haven uit te bouwen.

Benjamin Ingham vestigde zijn wijnhuis even later in Marsala naast dat van Woodhouse. Hij had een neus voor handel in wijn en introduceerde een reeks verbeteringen in de wijnproductie. Hij zorgde daarnaast ook voor de export naar Australië en Amerika, niet toevallig andere Engelstalige landen. Tot dan toe is het hele verhaal dus in handen van enkele Engelsen. Pas in 1832 besluit de Italiaanse familie Florio uit Bagnara Calabra (Calabria), eigenaars van een rederij, te investeren in marsalawijn en zij brachten een versie uit die sterk doet denken aan Madeira wijn. Hun succes was zo groot dat ze al snel het wijnhuis Ingham overnamen. Na hen volgden andere families zoals Rallo, Martinez, Arini, Pellegrino, Lombardo en Mirabella.

Na een lange periode van succes raakte na 1900 de productie in verval en verloor de wijn zijn uitstekende kwaliteit en roem. Ooit een kostbaar goedje werd Marsala plots beschouwd als een minderwaardig product, in het beste geval om te gebruiken in de keuken. Een bitter gevolg van verkeerde keuzes, productiefalen en speculaties. Pas na 1980 besloten enkele wijnhuizen in Marsala om opnieuw een hoogwaardig product af te leveren en tegenwoordig kan men gelukkig weer genieten van uitstekende wijnen met een lange rijping en een uitstekende smaak.

De wijn wordt gemaakt van witte en/of blauwe druiven. De belangrijkste druivenrassen zijn: Grillo, Catarrato, Inzolia, Damaschino, Pignatello en Nero d’Avola. Marsala kent drie groepen van kleurtinten: Oro (goudgeel), Ambra (bruin/amber) en Rubino (robijnrood). De smaken gaan van Secco (droog), Demisecco (halfdroog) tot Dolce (zoet).

Wanneer wijn van een bepaalde jaargang op de markt komt, wordt deze opgenomen in een solera-systeem (zoals men ook bij sherry kent). Marsala heeft nooit een jaartal omdat het een blend is van meerdere jaargangen. Hierdoor is een bepaalde type of merk vrij constant van smaak en kwaliteit.

Afhankelijk van het gebruikte solera-systeem zijn er verschillende leeftijdscategorieën: van jong naar oud: Fine, Superiore, Superiore Riserva, Vergine en Stravecchio. De rijping varieert van 1 tot 5 en soms zelfs meer dan 20 jaar. Zeker de drogere langer gerijpte varianten kunnen een prima kwaliteit halen en daar betaal je natuurlijk een overeenkomstig hoger bedrag voor. Marsala is nu een DOC geklasseerde wijn en wordt verbouwd in de hele provincie Trapani met uitsluiting van drie gemeenten.

In België is het wijnhuis Florio alomtegenwoordig in de supermarkten. De andere wijnhuizen exporteren traditioneel vooral naar het Italiaanse vasteland of de Engelstalige landen en zijn bij ons jammer genoeg moeilijker te vinden. Tijdens mijn bezoek aan Marsala kon ik een aantal wijnhuizen testen en ik was zeer verrast door de complexiteit en gelaagdheid van de meeste types en categorieën. De verschillen zijn echt heel groot. Het werd een aangename ontdekkingstocht. Je kan sommige wijnhuizen ook op afspraak bezoeken en het productieproces in detail aanschouwen.

Over Bart Tordeurs 151 Artikelen
webmaster - fotograaf - reisleider - gids Italië

Taste-Italy.be maakt gebruik van cookies. Door onze website te bezoeken verklaar je je hiermee akkoord. Meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'cookies toestaan" om de surfervaring te verbeteren. Als je doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van de cookie-instellingen of je klikt op "Accepteren" dan ga je akkoord met deze instellingen.

Sluiten