Mythen, sagen en legendes vind je overal ter wereld, zo ook in de streek rond het Comomeer. In deze reeks komen de oude volksverhalen, die van generatie tot generatie daar zijn doorverteld, weer tot leven.
In het jaar 1635, tijdens de turbulente periode van de Dertigjarige Oorlog, vond bij het kerkhof van Livigno een opmerkelijke gebeurtenis plaats. Twee vijandelijke legers stonden daar tegenover elkaar. Aan de ene zijde bevond zich het keizerlijke leger van Karel V, onder bevel van kapitein Ferramonte. Aan de andere zijde stond het Franse leger van de graaf van Rohan, geleid door Frezeliere en ondersteund door enkele inwoners van Livigno.
De lokale bevolking, die slechts over een klein aantal strijders beschikte, besefte al snel dat zij een directe confrontatie niet konden winnen. In hun poging het moreel van de vijand te breken, bedachten zij een list. Zij trokken de witte pijen aan van de broederschap van de kerk en namen hun positie in de sacristie en rond het kerkhof in.
Toen de Duitse troepen dit tafereel aanschouwden, werden zij bevangen door angst en bijgeloof. In het schemerlicht van de ochtend zagen zij witte gestalten tussen de graven bewegen en meenden dat het de geesten van de doden waren, opgestaan om hun rustplaats te verdedigen. De soldaten raakten in paniek, verlieten hun stellingen en sloegen op de vlucht.
Dankzij deze slimme misleiding konden de Fransen, samen met de bewoners van Livigno, de overwinning behalen zonder een groot gevecht te hoeven leveren.
Tot op de dag van vandaag wordt in Livigno over dit voorval verteld. Oudere inwoners spreken nog altijd over de “strijdende doden” en verwijzen naar het moment waarop list en bijgeloof een veldslag beslisten. Wat destijds begon als een eenvoudige krijgslist, groeide uit tot een van de meest opmerkelijke legendes uit de geschiedenis van het dal van Livigno.
