In deze reeks belichten we telkens een model dat in de geschiedenis van de (Italiaanse) auto een belangrijke rol heeft gespeeld, zij het door zijn techniek, styling, populariteit of andere reden.
De Lancia Rally 037 neemt een unieke en legendarische plaats in binnen de geschiedenis van de autosport. Als een van de meest iconische rallywagens ooit gebouwd, staat de 037 symbool voor een tijdperk waarin techniek, lef en rijvaardigheid de doorslag gaven. De auto werd begin jaren tachtig ontwikkeld om te voldoen aan de beruchte Groep B-reglementen en zou uitgroeien tot de laatste achterwielaangedreven auto die het Wereldkampioenschap Rally won. Dat feit alleen al maakt de Lancia 037 tot een mijlpaal in de autosportgeschiedenis.
Ontstaan van de Rally 037
Eind jaren zeventig begon de internationale rallysport zich razendsnel te ontwikkelen. De FIA introduceerde begin jaren tachtig de Groep B-klasse, die fabrikanten ongekende vrijheid gaf op het gebied van techniek en vermogen, zolang er een beperkt aantal straatversies werd gebouwd. Lancia, onderdeel van de Fiat-groep, zag hierin een kans om zijn rallydominantie voort te zetten na het succes van de Lancia Stratos.
Het ontwikkelingsproject kreeg intern de naam SE037. In tegenstelling tot concurrenten als Audi, die met de Quattro al vol inzette op vierwielaandrijving, koos Lancia bewust voor een andere aanpak. Men geloofde dat een lichtgewicht, perfect uitgebalanceerde achterwielaangedreven auto op asfalt en droog gravel nog steeds competitief kon zijn. Voor de ontwikkeling werd samengewerkt met Abarth, dat verantwoordelijk was voor de technische uitvoering.
Constructie en ontwerp
De Lancia Rally 037 is gebaseerd op een spaceeframe van stalen buizen, bekleed met carrosseriedelen van glasvezel en kevlar. Dit zorgde voor een extreem laag gewicht en een hoge torsiestijfheid. De vormgeving was functioneel, met brede wielkasten, grote luchtinlaten en een scherpe, hoekige uitstraling die typisch is voor de vroege jaren tachtig.
Ook al doet het anders vermoeden, had de 037 weinig gemeen met de Lancia Beta Montecarlo, waarop hij qua design losjes was geïnspireerd. De auto had een middenmotor-layout, waarbij de motor in lengterichting achter de cockpit was geplaatst. Deze configuratie zorgde voor een uitstekende gewichtsverdeling en een direct rijgedrag.
Motor en techniek
De krachtbron van de Lancia Rally 037 was een 2,0-liter viercilinder motor, voorzien van een mechanische compressor (supercharger) in plaats van een turbo. Deze keuze was bewust: een compressor leverde directe gasrespons zonder turbogat, wat vooral op bochtige rallyproeven een groot voordeel was.
In straatversie leverde de motor ongeveer 205 pk, terwijl de rallyversies in latere evoluties vermogens van meer dan 300 pk bereikten. Gezien het lage gewicht van de auto resulteerde dit in indrukwekkende prestaties. De kracht werd via een handgeschakelde vijfversnellingsbak naar de achterwielen gestuurd.
De wielophanging was volledig onafhankelijk en speciaal afgestemd op rallygebruik. De 037 stond bekend om zijn scherpe stuurgedrag en voorspelbare balans, eigenschappen die door coureurs zeer werden gewaardeerd.
Homologatie en straatversie
Om toegelaten te worden tot Groep B moest Lancia minimaal 200 straatlegale exemplaren bouwen. Deze auto’s, bekend als de Lancia Rally 037 Stradale, werden in 1982 geproduceerd. Hoewel ze uiterlijke gelijkenissen vertoonden met de rallyauto, waren ze iets comfortabeler en minder extreem.
De Stradale was echter allesbehalve een gewone sportwagen. Met zijn harde ophanging, minimalistische interieur en rauwe motorgeluid was hij duidelijk bedoeld als homologatiemodel. Vandaag de dag zijn deze straatversies zeer zeldzaam en behoren ze tot de meest gewilde Italiaanse klassiekers.
Succes in het Wereldkampioenschap Rally
Het hoogtepunt in de carrière van de Lancia Rally 037 kwam in 1983. Tegen alle verwachtingen in wist Lancia dat jaar het Wereldkampioenschap Rally voor constructeurs te winnen, ondanks de steeds sterker wordende vierwielaangedreven Audi Quattro’s. Coureurs als Walter Röhrl en Markku Alén speelden een cruciale rol in dit succes.
De 037 was vooral dominant op asfaltrally’s, zoals de Rally van Corsica en de Sanremo Rally. Op gladde ondergronden bood zijn lage gewicht en uitstekende balans een voordeel ten opzichte van de zwaardere vierwielaangedreven concurrenten. Het kampioenschap van 1983 markeert een historisch moment: het was de laatste keer dat een auto met alleen achterwielaandrijving een WRC-titel wist te behalen.
Het einde van een tijdperk
Na 1983 werd het duidelijk dat vierwielaandrijving de toekomst was in de rallysport. Lancia begon al snel met de ontwikkeling van de Delta S4, eveneens een Groep B-auto, maar nu mét vierwielaandrijving en zowel turbo als compressor. De Rally 037 bleef nog beperkt actief, maar werd steeds minder competitief tegen de technologische overmacht van zijn rivalen.
De Groep B-klasse zelf kwam in 1986 abrupt ten einde na een reeks zware ongelukken. Daarmee eindigde een van de meest spectaculaire, maar ook gevaarlijke periodes in de autosportgeschiedenis.
Erfgoed en betekenis
De Lancia Rally 037 wordt vandaag de dag gezien als een held van de overgangsperiode. Hij vertegenwoordigt de laatste overwinning van een klassieke rallyfilosofie: lichtgewicht, mechanische eenvoud en pure rijvaardigheid. Voor veel liefhebbers is de 037 zelfs de mooiste Groep B-auto ooit gebouwd, zowel qua uiterlijk als qua karakter.
Als Lancia het niet doet, zullen wij het maar doen. Dat moet de gedachtengang zijn geweest van Kimera Automobili. Deze firma uit Cuneo (Piemonte) bouwt een nieuwe versie van de legendarische Lancia Rally 037 – je kan het verhaal hier lezen.
Conclusie
De Lancia Rally 037 is meer dan een rallyauto; het is een symbool van moed en overtuiging. In een tijd waarin de concurrentie de grenzen van techniek verlegde met vierwielaandrijving en steeds hogere vermogens, bewees Lancia dat intelligent ontwerp en perfectie in balans nog steeds tot succes konden leiden. Zijn wereldtitel in 1983 verzekerde de 037 van een onsterfelijke status en maakte hem tot een legende die tot op de dag van vandaag tot de verbeelding spreekt van autosportliefhebbers over de hele wereld.
