Mythen, sagen en legendes vind je overal ter wereld, zo ook in de streek rond het Comomeer. In deze reeks komen de oude volksverhalen, die van generatie tot generatie daar zijn doorverteld, weer tot leven.
Je kunt het vanuit heel Tirano zien. Het grote huis rijst wit en indrukwekkend op als een laken dat te drogen hangt tussen het groen van de wijngaarden. De ramen, klein onder het grote stenen dak, lijken op uilenogen.
Als jongen wees ik ernaar vanaf Castelàsc met een nieuwsgierige vinger en zei tegen “oude Pédru”: “Wil je me zeggen, Pédru, waarom dat grote witte huis daar midden in de wijngaarden altijd gesloten is en er nooit iemand is?” De oude Pédru duwde mijn vinger omlaag met een handgebaar, sloeg een kruisteken en zei: “Dat is het Huis van de Geesten.” En hij sprak niet verder. Zijn ogen staarden naar dat verre huis, en dan, langzaam, alsof hij werd omhuld door slaap en een oneindige vermoeidheid, bad hij zachtjes.
Op een dag vertelde hij me: “Vele, vele jaren geleden, waar de Adda samenkomt met de Poschiavino, lag tegen de helling van de berg een groepje huizen. Ze werden bewoond door boeren en enkele tapijtweefsters die wat wij ‘pezzòt’ noemen maakten. In dat gehucht woonde een mooi meisje, Renzuola genaamd, een zeer bekwame weefster; haar ‘pezzòt’, gemaakt van wollen lompen en oude kleren, leken wel wandtapijten, zo mooi waren ze.
Renzuola besloot een doek te weven waarop de Allerheiligste Maagd was afgebeeld. Na maanden en maanden werk kwam het wonder tevoorschijn: de Maagd leek te bewegen en te leven op het grote doek. Een mysterieuze lichtglans straalde uit het fijne weefsel, terwijl de Maagd haar ogen en mond leek te bewegen. Iedereen stond met open mond te kijken naar dat prachtige werk!
Op een nacht kwam de Duivel voorbij. Jaloers op dat schitterende werk probeerde hij het doek te vernietigen, maar zonder succes. Hij veranderde zich in een grote spin die ’s nachts het doek mismaakte door er grof doorheen te weven, maar overdag herstelde het zich als bij wonder en werd het nog schitterender dan tevoren. De Duivel kon werkelijk niets beginnen tegen dat doek.
Zoals bekend is de duivel wraakzuchtig, en daarom besloot hij een dodelijk web te spinnen om de mooie weefster Renzuola te straffen. Het meisje had een zachte en zuivere ziel en hield van een goede en oprechte boer, Fabiano genaamd, met wie zij zich had verloofd.
Op een mooie dag arriveerde een prins, Ulrico genaamd, uit het land van Tarasp, rijdend op een prachtig wit strijdros. Hij kwam langs de kerk van Sint-Perpetua en kreeg dorst. Op het pad, iets lager dan de rots, ontmoette hij Renzuola die samen met haar vader de wijngaard bewerkte bij een frisse bron. De prins steeg af en dronk het kristalheldere water. Bij de waterstraal had zich de spin genesteld – dat was de Duivel – en hij beet de prins in de lip. Hij voelde geen pijn, maar het leek hem alsof hij zich in de tuin van Eden bevond. Hij keek op en zag Renzuola – en werd op slag verliefd. Iedereen weet dat arme en mooie meisjes dromen van hun prins op het witte paard, en zo ook Renzuola: verstrikt in de satanische draden van de spin raakte zij betoverd door de knappe prins.
De prins onderbrak zijn reis en liet op die plek een prachtig huis bouwen voor zijn geliefde. Hij maakte het groot en mooi, midden tussen schitterende wijngaarden. Het kreeg grote kamers, een fraaie poort en vele ramen vanwaar men de hele vallei kon overzien. Toen alles voltooid was, besloot hij met zijn witte hengst naar het gehucht te rijden om Renzuola tot zijn bruid te maken en haar naar zijn prachtige huis te brengen.
De Duivel, veranderd in een spin, had zijn verschrikkelijke wraak al geweven: Renzuola zou zo de oprechte liefde van Fabiano verraden door met de knappe prins te trouwen. Fabiano’s wraak was fel als een bijl! Terwijl de prins zijn witte paard zadelde, wierp Fabiano van boven op een rots een grote steen die de prins op het hoofd trof en hem doodde. Men hoorde een verschrikkelijke schreeuw, en boven de huizen van het gehucht verscheen een enorme zwarte spin; haar lange harige poten omklemden het hele dorp.
Dagenlang durfden de mensen hun huizen niet uit, terwijl de spin woest tekeerging tegen het huisje van Renzuola. Fabiano raapte al zijn moed bijeen, rende naar haar huis, haalde het doek van de Verschijning uit een kist, rolde het uit voor de spin – en plotseling verdween deze. Vanaf die dag werd het dorp “Ragno” (Spin) genoemd.
Daarboven, tussen de wijngaarden, waar de prins het grote huis had gebouwd om met Renzuola te wonen maar waar hij in plaats daarvan de dood vond, hoorde men jarenlang een zacht geween en het geluid van paardenhoeven in galop. De bewoners van het gehucht Ragno noemden dat huis “Huis van de Geesten”.
Aan het einde van zijn verhaal zei oude Pédru, bang voor naderend onheil, dat hij op een stormachtige nacht vol bliksem en donder een ruiter op een wit paard zeven rondes rond het grote huis had zien maken, terwijl hij wanhopig riep: “Renzuola, Renzuola, kom terug bij mij!”
Legende verteld door Ezio (Méngu) in: https://www.intornotirano.it/articoli/cultura-e-spettacolo/la-leggenda-della-c-dei-sprit