Mythen, sagen en legendes vind je overal ter wereld, zo ook in de streek rond het Comomeer. In deze reeks komen de oude volksverhalen, die van generatie tot generatie daar zijn doorverteld, weer tot leven.
Er bestaat in de Boven-Valtellina nog een andere legende over het kindje Jezus die het verdient verteld te worden. Het decor is een dorpje dat in het verleden, terecht of onterecht, werd beschouwd als het armste van de vallei. Het gaat om Trepalle, gelegen in een kom tussen de Foscagnopas en de Eirapass, dus tussen Valdidentro en Livigno, op 2096 meter hoogte, en vrij bekend als de hoogst permanent bewoonde nederzetting van Europa. Er is veel gespot met de naam, die waarschijnlijk – gezien de dialectvorm “Trepal” en de oudere vorm “Trapallo” – afkomstig is van “tra pali”, dat wil zeggen: een plaats omheind met palen of schuttingen.
Welnu, vroeger stond het dorp bekend als een van de armste van de vallei. Daarom, zo vertelt de legende, koos het kindje Jezus elk jaar met Kerstmis, wanneer Hij opnieuw in de wereld kwam om het wonder van zijn geboorte onder de mensen te vernieuwen, juist Trepalle als een nieuw Bethlehem. De kinderen van het dorp waren daar trots op en konden tegen iedereen zeggen: “Het kindje Jezus, de echte, het kindje Jezus dat geschenken brengt aan alle brave kinderen, dat hebben wij hier.”
Het kindje Jezus, zoals we goed weten, brengt geschenken aan brave kinderen. Glicerio Longa schrijft (“Usi e costumi del Bormiese”, 1921, heruitgegeven in 1998 door Alpinia Editrice):
“De kinderen zetten buiten het raam een schoen neer voor de geschenken die het kindje Jezus zal brengen. Vaak is het in plaats van een schoen een bordje met een snufje zout voor het ezeltje. Om middernacht wordt de eerste plechtige mis gevierd, met koor en orgel. Tijdens de consecratie worden er bepaalde fluitjes van terracotta bespeeld, in de vorm van een vogel en gevuld met water, dat van hand tot hand wordt uitgeblazen. Tijdens die mis is de kerk stampvol. Na terugkeer van de middernachtmis verzamelt de hele familie zich in de warme stùa voor een vrolijke en overvloedige maaltijd. En dit is de meest karakteristieke manier om een van de plechtigste feesten van het christendom te vieren.”
Maar omdat Jezus opnieuw in de wereld komt, net als de eerste keer, in volstrekte armoede, heeft ook Hij geschenken nodig; men moet Hem een bruidsschat geven:
“Op de avond van 26 december blijft in de valleien (Premadio, Valfurva, Cepina) het gebruik bestaan om een ster, verlicht door een kaars, op een stok rond te dragen, als symbool van de ster aan de hemel die de weg naar Bethlehem wees aan de Wijzen uit het Oosten. De jongeren van Premadio maken bijvoorbeeld voor deze avond een grote ster van gekleurd papier en gaan daarmee van huis tot huis om aalmoezen in te zamelen voor de bruidsschat van het kindje Jezus (de een geeft eieren, de ander rogge, weer een ander meel, vlas, stoffen …), terwijl zij liturgische liederen zingen over de legendarische reis van de Wijzen.”
Vrij naar Massimo dei Cas
