In een tijd waarin de autosport vrijwel uitsluitend werd gedomineerd door mannen, stapte een vastberaden Italiaanse vrouw in haar raceauto en weigerde ze zich aan de kant te laten zetten. Haar naam: Lella Lombardi. Ze werd niet alleen een pionier, maar ook een blijvend symbool van doorzettingsvermogen, talent en moed.
Van slagersdochter tot coureur
Maria Grazia “Lella” Lombardi werd geboren op 26 maart 1941 in het kleine dorpje Frugarolo, nabij Alessandria. Als dochter van een slager leek haar toekomst aanvankelijk ver verwijderd van het circuit. Toch ontwikkelde ze al op jonge leeftijd een passie voor snelheid. Haar vader kon zich in het begin moeilijk verzoenen met haar passie voor het racen, maar dat veranderde in bewondering toen ze resultaten begon te boeken.
Ze begon met karten en werkte zich via de Formule Monza en Formule 3 langzaam omhoog in de autosportwereld.
In een periode waarin vrouwelijke coureurs nauwelijks serieus werden genomen, vocht Lombardi niet alleen tegen concurrenten, maar ook tegen vooroordelen. Ze bouwde haar carrière stap voor stap op, met vastberadenheid als haar grootste kracht.
Historisch moment in de Formule 1
In 1975 schreef Lombardi geschiedenis tijdens de Grand Prix van Spanje 1975 in Montjuïc. De race werd voortijdig afgebroken na een zwaar ongeval. Omdat minder dan 75% van de raceafstand was verreden, werden slechts halve punten toegekend.
Lombardi finishte als zesde.
Dat halve WK-punt dat zij ontving, lijkt misschien klein in cijfers — maar het was en is enorm in betekenis. Tot op de dag van vandaag is Lella Lombardi de enige vrouw in de geschiedenis van de Formule 1 die wereldkampioenschapspunten scoorde.
Ze reed onder meer voor teams als March Engineering en Brabham, en nam tussen 1974 en 1976 deel aan meerdere Grands Prix.
Meer dan Formule 1
Hoewel haar naam onlosmakelijk verbonden is met haar Formule 1-prestatie, kende haar carrière veel meer hoogtepunten. Lombardi was succesvol in sportscars en endurance-races. Zo won ze onder andere de 6 Uur van Pergusa en behaalde ze podiumplaatsen in internationale kampioenschappen.
In 1975 reed ze samen met de getalenteerde coureur/journaliste Marie-Claude Beaumont in een Alpine A441 onder leiding van het vooruitstrevende Ecurie Elf Ladies’ Team van Francois Guiter. Later won ze samen met Enrico Grimaldi de Enna Six Hours van 1979 (waarmee ze de eerste vrouw werd die een FIA-kampioenschap won). Ze won de race opnieuw in 1981 met Giorgio Francia, met wie ze ook de Vallelunga Six Hours had gewonnen. Ze boekte ook succes in het Europees kampioenschap voor toerwagens in 1982, toen een reeks klasseoverwinningen Alfa Romeo aan de titel hielp.
Ze heeft ook gereden in NASCAR, waar ze in 1977 samen met Janet Guthrie in een Chevrolet deelnam aan de Firecracker 400 in Daytona, maar door transmissieproblemen slechts als 31e eindigde. Ze maakte indruk op de media toen haar werd gevraagd hoe het voelde om met zulke grote auto’s te rijden en ze antwoordde: “Ik hoef hem niet te dragen, ik hoef er alleen maar in te rijden.”
Midden jaren tachtig stapte Lombardi definitief over van sportcars naar de toerwagens. In eerste instantie reed ze in het Britse Toerwagen Kampioenschap, het BTCC. Later stapte ze over naar het Europees Toerwagen Kampioenschap, het ETCC. Mét succes, want Lombardi werd ETCC-kampioen met de Ford Sierra.
Ze bewees keer op keer dat ze niet “een vrouwelijke coureur” was — maar simpelweg een uitstekende coureur.
Een blijvende inspiratie
Na haar actieve carrière bleef Lombardi betrokken bij de autosport en richtte ze haar eigen raceteam op. Helaas kreeg ze na een borstblessure in 1985 borstkanker, waaraan ze uiteindelijk op 3 maart 1992 in de San Camillo-kliniek in Milaan overleed, enkele dagen voor haar 51e verjaardag.
Anderen waren geobsedeerd door haar geslacht en seksualiteit, maar Lella kon dat niets schelen. Alleen racen was belangrijk voor haar. Ze liet een erfenis na in de vorm van haar eigen raceteam, Lella Lombardi Autosport, de vraag wat er had kunnen zijn, en een lichtend voorbeeld van hoe je het leven op je eigen voorwaarden kunt leiden, waarbij je je volledig richt op je doel – en niet op wat anderen van je denken.
In een sport die nog steeds werkt aan meer diversiteit, blijft Lella Lombardi een icoon. Ze opende deuren voor generaties vrouwelijke racers na haar en liet zien dat talent geen gender kent.
Haar halve punt staat nog altijd in de recordboeken — maar haar echte erfenis is vele malen groter.
