Straatnamen en huisnummers

Wie als postbode wil gaan werken in Venetië staat een bijzondere opdracht te wachten. De huizen zijn immers niet per straat, maar per wijk genummerd. Zo heeft elk huis in een sestiere (een van de zes Venetiaanse wijken) een uniek huisnummer. Voor de wijken Castello en Cannaregio betekent dit dat de hoogste nummers respectievelijk 6828 en 6626 zijn. De nummering begint zoals te verwachten in het centrum en volgt een zekere logica, die echter enkel door de Venetianen zelf begrepen wordt. Het is vanzelfsprekend dat het Dogepaleis huisnummer 1 van de wijk San Marco toebedeeld kreeg.

In de loop der tijd zijn sommige gebouwen verdwenen en zijn er nieuwe bijgekomen, hiervoor dienden creatieve oplossingen gevonden te worden. Zo kunnen er letters toegevoegd zijn aan het huisnummer, bv. 1234 (oud gebouw), 1234a, 1234b en 1234c (nieuwe gebouwen of ingangen) en 1235 (oud gebouw). Zoals steeds zijn er enkele uitzonderingen. Op Sacca Fisola en in Sant’Elena, artificiële eilanden toegevoegd in de 20ste eeuw, zijn de huizen wel per straat genummerd.

Authentieke huisnummers zijn op de huizen geschilderd, in rode cijfers op een witte achtergrond in een ovale of rechthoekig kader.

Zijn er dan geen straatnamen? Zeker wel. Niet alleen de straatnamen, maar ook hun aanduiding zijn bijzonder. Er is namelijk maar 1 Piazza (Piazza San Marco) en 1 via (Via Garibaldi). De overige 135 pleinen zijn ‘campi’, verwijzend naar het feit dat het oorspronkelijk graspleinen waren. Zo zijn er nog 196 campielli (pleintjes), 380 corti (binnenpleintjes) en 7 campazzi (grotere pleinen). Er zijn 1198 calle, straatjes of steegjes, 367 rami, vertakkingen, 52 rio tera, gedempte kanalen, 42 sallizade, de eerste betegelde straten, nu zijn ze het uiteraard allemaal, 10 rughe, straatjes met winkels en nog 1 Strada, de Strada Nova, de ‘Nieuwstraat’ net zoals in Brussel een belangrijke winkelstraat.

Een straat naast een kanaal, een kade, heet Fondamenta of riva. Wandelend door de stad, ontdekt je nog wel andere pittoreske omschrijvingen.

Ook de straatnaamborden verdienen bijzondere aandacht, om correct te zijn, het zijn geen metalen borden, maar Nizioleti. De straatnaam is in het zwart geschilderd op een zwart omrande, witte achtergrond. Met een beetje verbeelding kan je hierin een lakentje zien, de letterlijke vertaling van Nizioleto of in het Venetiaans nisio’eto. Het zijn dus eigenlijk fresco’s. Niet alleen de straatnamen, maar ook de naam van de sestiere, van bruggen, van kanalen en van de parochie worden zo op de muren aangebracht. De namen verwijzen vaak naar (nobele) families ie er ooit woonden, of naar beroepen. Wie er meer over wil weten kan een toepassing downloaden, waar je de verklaring van de meeste namen kan opzoeken.

Hou er wel rekening mee dat voor deze aanduidingen het Venetiaanse dialect gebruikt wordt, dat dialect kent geen dubbele medeklinkers: “terra” wordt “tera” en “donna” wordt “dona”.

Er zijn er soms hele bijzondere. Sotoportego del Casin dei Nobili verwijst naar een speelhol (casino) voor edelen, je bereikt het door een steegje onder een huis (sotto portego). Aan de Ponte delle Maravegie (meraviglia = verwondering) woonde ooit een familie met zeven beeldschone dochters en de Riva dei Sette Martiri verwijst naar een recent stukje geschiedenis, naar zeven mannen die in 1944 als represaille door een Duits commando werden gefusilleerd.

Het waren de Oostenrijkers die het gebruik van de Nizioleti hebben toegepast, voorheen hoorde het bij het patrimonium van de lokale bewoners.

Nizioleti worden ook gebruikt voor het aanwijzen van een richting: “al vaporetto”, “per San Marco” en “Poste e Telegrafi” zijn enkele voorbeelden. De oorspronkelijke hadden een rode i.p.v. een zwarte boord en de nieuwere versie hebben een gele achtergrond.

Op deze manier kan je naar hartenlust verdwalen in de straatjes en steegjes en kom je toch altijd op een bekende plek terecht. En ondertussen leer je nog iets over de bijzonderheden van deze stad.

De “Calle Amor dei Amici” was een van de drie plekken waar Venetianen zich terugtrokken als ze het even allemaal beu waren. Hoewel in de geschiedenisboeken wordt toegegeven dat het gissen blijft naar de oorsprong en de ware betekenis van deze straatnaam.

Over Luc Bosmans 21 Artikelen

Luc Bosmans is apotheker, gepassioneerd amateurfotograaf en smoorverliefd op Italië, in het bijzonder Venetië. Hij deelt graag zijn passie via voordrachten en georganiseerde trips naar la Serenissima.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*